Het Walhalla van de Provence: Bandol!

Een klein gebied aan de Zuid-Franse kust, te vinden tussen Marseille en Toulon. Onderscheidend met grote karakteristieken.

De wijnen van Bandol stonden al hoog op mijn persoonlijke lijstje van favorieten aangeschreven, maar zijn na de tweede vakantieweek in La Cadière d’Azur tot bijzondere hoogte gestegen!

De eerste afspraak bij Domaine La Suffrene staat in het teken van rondleiden en proeven. Een uitgebreide uitleg over alle aspecten die er toe doen bij La Suffrene. De rode wijnen van Bandol zijn van origine het kwaliteitsplatform. De Mourvedre druif maakt hier het verschil. Deze druif komt in het zuiden van Frankrijk veel voor, maar maakt bij alle rode Bandol wijnen minimaal 50% van de blend ofwel de ‘assemblage’ uit. Mourvedre en een zeeklimaat gaan goed samen. Verder schrijft de wet voor dat iedere Bandolwijn uit minimaal twee verschillende druiven bestaat. Dit zijn meestal Cinsault, Grenache of Carignan. Ondanks de rode wijn specialisatie in dit district, wordt rosé wijn ook vele malen belangrijker. Veel wijnproducenten spelen dus volgzaam in op de vraag naar deze rosé wijnen.

Dat rode Bandol wijnen ook prima ouder kunnen worden bleek wel tijdens het proeven van La Suffrene’s selectie. 10 tot 20 jaar is voor deze wijnen geen enkel probleem! Het is echter wel begrijpelijk dat je niet zo lang wilt wachten tot je aangekochte jonge fles ‘op dronk’ is. Gelukkig zijn er dan ook diverse producenten die nog veel oudere jaargangen beschikbaar hebben tegen een betaling van slechts enkele euro’s extra.

Het is geweldig om te proeven hoe een jonge, tanninerijke maar vooral krachtige Bandol door een jarenlange rijping op fles zo mooi wordt ‘gepolijst’. Alsof een beeldhouwer jarenlang de tijd heeft genomen om de scherpe kanten er voorzichtig af te tikken, dat resulteert in een dieprode, soepel fruitige en Koninklijke elegantie!

De aanbieding van La Suffrene’s eigenaar en wijnmaker Cedric Gravier om op een andere dag een aantal van de 48 hectare wijngaard in te trekken hebben we direct aangenomen. We zijn die dag naar de beste wijngaarden gereden waar hij zijn wijn ‘Cuvée Les Lauves’ van vinifieert. Deze wijngaarden zijn te vinden op een prachtige zuidelijke helling voor een optimaal zongenot van de wijngaard. Ook de bodem helpt bijzonder mee voor de kwaliteitswijn. Deze is zeer gevarieerd met kalk, leisteen en veel klei. De laatste brengt de Mourvedre gebaseerde wijn veel structuur bij.
De komende jaren zal Domaine La Suffrene uitbreiden op deze plek. Dit proces is al in volle gang gezet. Het is namelijk niet makkelijk om ‘even’ een wijngaard aan te leggen. De bodem bestaat immers voornamelijk uit gesteentes. Ongeveer 80cm diep wordt de aarde volledig omhoog gehaald, waarna de grote brokstukken ‘klein’ worden gemaakt. 1 hectare wijngaard kost in Bandol dan ook al snel rond de honderdduizend euro!

Naast Domaine La Suffrene hebben we natuurlijk nog meer producenten bezocht. Het leuke gehuurde huisje in La Cadière d’Azur lag op een klein wijndomein van 8 hectare: Domaine des Costes Gallines. Dit was een eerlijke thuiswedstrijd! Ook de toonaangevende producent Château de Pibarnon is erg bijzonder. Deze producent is hoog in de bergen tussen de pijnbomen te vinden. Zeer bijzonder is het prachtige amfitheater dat door een deel van de wijngaard wordt gevormd!

Château de Pibarnon is samen met Domaine La Suffrene één van de wijnhuizen die zeker aan de top van Bandol staan. Vanwege de vraag en de kwaliteit van de wijnen is het erg moeilijk om een Bandol van minder dan € 10, – per fles voor een gerespecteerde wijn te vinden. Misschien nog een reden om er extra van te genieten? Ik investeer maar al te graag in een fles, en heb me inmiddels voorgenomen om van elke producent in Bandol de wijn een keer te proeven! Momenteel staat de teller op 8 van de ongeveer 50 producenten, dus ik hou er een leuke extra hobby op na…

Aanvullende informatie:

In Bandol wordt ook witte wijn gemaakt. Dit is maar ongeveer 10% van alle geproduceerde wijnen. Rode wijn is veruit het meest belangrijk, en rosé wijnen worden ook steeds belangrijker omdat men hier steeds meer om vraagt. Ook goed om te vermelden is dat alle rode Bandol wijnen verplicht minimaal 18 maanden vatrijping ondergaan. Dit gebeurd meestal in zeer grote houten vaten. Er is geen sprake van dat hier een extra ‘hout aroma’ wordt ontwikkeld, maar dit proces maakt de wijn zachter en soepeler door een minieme oxidatie die plaatsvindt voor de minimale mogelijkheid om in contact te komen met zuurstof via het hout.

Dure Bourgognes

Chinezen maken de prijzen in Bordeaux. Bij de bekendste châteaux zijn die als een komeet omhoog geschoten. Een paar recente noteringen: Latour 600 euro, d'Yquem 540 euro, Cheval Blanc 700 euro. Maar hoe zit het in de Bourgogne? Daarover geeft onze Belgische collega Herwig Van Hove actuele informatie in het Belgische tijdschrift Knack. Herwig vat de ontwikkelingen als volgt samen:

“Voor witte Bourgogne is 2009 naar verluidt een groot jaar, voor rood was het iets te fris. Voor wijnen uit de supermarkt, meestal van het generische type, zal de klassering van Bourgogne-wijnen niet zoveel belang hebben, toch is het nuttig om er even nader op in te gaan.

Terwijl in Bordeaux de klassering per château verloopt en dan nog gebaseerd is op de flessenprijs op de internationale markt, verloopt de klassering in Bourgogne (Côte d’Or) via de appellations. Toen het AOC-systeem in 1936 in Bourgogne werd ingevoerd, onderscheidde men 400 appellations. In een hiërarchie van grand cru, premier cru, gemeente-benamingen en tenslotte streeknamen.

Grands crus

De 11.000 hectare van de Côte d’Or zijn verspreid over 27 gemeenten. Het gebied telt 375 premiers crus en 32 grands crus (1% van het geheel); twee derde van de wijngaarden valt onder de generische regionale appellation ‘Bourgogne’. De grands crus zijn de duurste wijnen, met als vaandeldrager Romanée Conti die in het jaar 2005 voor 2000 à 3000 euro per fles over de toonbank ging. La Tâche, Musigny en Richebourg vormen het volgende trio, met prijzen van 600 tot 1300 per fles. In de prijsvork 60 tot 500 euro zitten: Romanée-Saint-Vivant, Chambertin-Clos de Bèze, Le Chambertin, Griotte-Chambertin, Grands-Echézeaux, Les Amoureuses (een premier van Chambolle-Musigny), Bonnes-Mares en Mazis-Chambertin. En dan is er nog een vierde groep, met prijzen van 60 tot 40 euro: Clos St-Denis, Chapelle-Chambertin, Latricières-Chambertin, Ruchottes-Chambertin, Clos de la Roche, Charmes-Chambertin., Echézeaux, Clos–St-Jacques (nog een premier van Gevrey-Chambertin).
Van de meer bereikbare gemeentebenamingen is Vosne-Romanée de duurste, gevolgd door Chambolle-Musigny, Gevrey-Chambertin en Morey-Saint-Denis.
In deze prijslijstjes staat de appellation Côte de Nuits dus ver vooraan, zowel in de premiers als in de gemeente-benamingen. Als men er dan nog de betere wijnboeren bijneemt - zoals Leroy, Dugat, Mortet, Ponsot of Trapet kan er niets misgaan - maar er zal wel veel geld van plaats wisselen. In de wijnrekken van onze supermarkten komen deze peperdure wijnen niet voor”.

Geproefd

Vervolgens geeft Herwig enkele proefnotities van Bourgognes die in België en in onze grensstreken wèl in supers te krijgen zijn, onder de 9 euro.

• Bourgogne 2009. Kleine gele nuance in de kleur. Dunne, puntige neus. De smaak is gedomineerd door een simpel zuur accent. Geen gastronomische mogelijkheden. Carrefour: 6,25 euro.
• Bourgogne 2009, Louis Latour. Erg bleke kleur. Ingehouden neus in het fruitregister die mooi openkomt na opschudden. Goede, evenwichtige, universele smaak. Moet passen bij het grote viswerk, zoals tarbot in de oven. Delhaize: 8,99 euro.
• Bourgogne Aligoté 2009. Bleke kleur en een neus van simpel fruit. De smaak is gedomineerd door zuur. Geen gastronomische mogelijkheden. Carrefour: 6,29 euro.
• Bourgogne 2009, Albert Bichot. Bleke, frisse kleur met een kleine gele nuance. Ruime neus die verdiept na opschudden. De smaak is rond en vol met veel karakter. Goede wijn die kan passen bij in de oven gebraden vis. Colruyt: 6,29 euro.
• Viré-Clessé 2009. Gele nuance in de kleur maar ook een statige neus. Eerder exotisch dan fris. De smaak is rond, vol en evenwichtig. Goede wijn voor bij het grote viswerk. Delhaize: 6,49 euro.
• Petit Chablis 2009. Bleke kleur maar een goede chardonnayneus, puntig zuiver en met een exotische toets. De smaak is mooi droog en evenwichtig. Moet passen bij oesters. Colruyt: 4,59 euro.

De wijnen met gastronomische mogelijkheden passen ook bij kaas na de maaltijd, omdat ze mooi droog zijn en geen hout hebben gehad.

Sloveen wil onderwater wijnkelder bouwen

De mousserende wijn die 6 maanden op de bodem van de Adriatische zee heeft gelegen heet Poseidon. Tuurlijk Poseidon. Want Poseidon zelf zorgt voor de remuage. € 120-130 voor een fles. Nu al wil deze Sloveen een onderwater wijnkelder gaan bouwen.

Opgedoken oude champagne nog prima drinkbaar

Van de eerder dit jaar op 55 meter diepte van de bodem van de Oostzee opgedoken partij champagne (168 flessen) zijn onlangs twee flessen geopend om experts de kans te geven de status van deze zo lang diep onder water gelegen champagne vast te stellen, alvorens een deel van de partij bij opbod geveild zal gaan worden om.... inderdaad: de Finse staatskas te spekken, zo heeft de regionale regering van het Finse eiland Åland bekend gemaakt.

Mogelijk gaat het hier om de oudste drinkbare champagne ter wereld. Duikers vonden de flessen de voorbije zomer in een wrak voor de kust van de gemeente Föglö op Åland, dat ligt tussen de kusten van Finland en Zweden. Er kon vooralsnog niet worden vastgesteld om welk schip het gaat en wanneer het verging.

Volgens laboratoriumonderzoek gaat het om champagne van de merken Veuve Clicquot en Juglar, die waarschijnlijk tussen 1805 en 1829 gemaakt werd. Champagne-expert Richard Juhlin mocht al van twee flessen proeven. 'Heerlijk', riep de Zweed uit, die naar eigen zeggen al 7.000 verschillende champagnes proefde.

Britten domme wijndrinkers

Britten mogen dan op een na de grootste innemers van alcoholische dranken zijn, als ze wijn drinken weten ze amper wat ze doorslikken .Meer dan 58 % denkt nog steeds dat Chablis een druivenras is, in plaats van een Franse wijnstreek. En 43 5 weet niet beter of Chardonnay is een Franse wijnregio in plaats van een druivenras. Eenzelfde percentage Britten weet niet in welk land ze de Beaujolais moeten zoeken. En 1 op de 6 heeft er geen benul van of echte champagne nou uit Frankrijk of Italië komt. Helaas kennen ze daar nog geen verplichte wijncursussen.

Lees ook op de website van The Telegraph hoe triest het er gesteld is met de kwaliteitskeuze, die veel op die van de Randstad en initiatiefnemers voor ‘vernissages’ lijkt . Wij citeren:

Yet our knowledge of the drink still hardly extends beyond telling the difference between red and white, a new survey claims.
Despite large increases in the amount we consume, it seems we do not take much notice of what we are pouring down our throats.
In particular, many of us are still confused as to the crucial difference between the grape and the region of the wine.

More than half (58 per cent) of Britons still think that Chablis is a type of grape when it is actually a region in France, with a further 43 per cent thinking Chardonnay is a region in France when it is actually a grape.

Another 43 per cent failed to recognise that Beaujolais is a region in France.

We may be the second biggest consumers of fizz in the world, but nearly one in five (16 per cent) do not recognise that Champagne is in France rather than Spain, Italy or Germany.

Instead of looking for quality and tradition, Britain's would rather rely on price to judge which bottle to buy.

The research by Morrisons showed that nearly three quarters (74 per cent) of Britons claim that price is their main motivation when choosing a wine ahead of the label (44 per cent), colour (42 per cent), or to match their food (38 per cent).

Many of us do judge a book by its cover when it comes to wine, with almost a quarter (23 per cent) saying a pretty bottle will sway their decision.

Further to this, 87 per cent of shoppers said that they are willing to spend up to £7 for a bottle of plonk.

However, despite the surge in own brand wines sales; it appears that the old cliché that being knowledgeable of wine is something to shout about is actually true.

A third of us admit that we are impressed by someone with knowledge of wine and a further 16 per cent admit to lying about their knowledge of wine to impress someone.

When it comes to telling fibs, shoppers in the West Midlands are most likely to lie as 22 per cent admit to doing so.

In order to increase our knowledge of wine Morrisons will be launching a new range of own brand wines in store across white wine, red wine, sparkling wine and champagne.

As a result, Morrisons is increasing the number of its in-store specialists to help shoppers navigate the range and learn more about choosing wine.

The fully trained staff will specifically give shoppers advice on matching food with wine, explaining how the right wine with the right dish can become a winning combination.

Astonishingly almost a third of Brits don’t think it is important to match their wine and the food, with only 3 per cent saying that this is essential to their choice.

Arabella Woodrow, Master of Wine at Morrisons commented: “As more people stay in and host their own dinner parties, choosing wine can feel like a daunting prospect.

"This is why we are continuously perfecting our new range, so that it is clear and easy to understand the difference between your Bordeaux and your Beaujolais. Ensuring it complements your meal as well as your hosts."

Vinificatie als vluchtwoord

Wijntaal is anders dan gewoon Nederlands. Wie die gebruikt, leent nogal wat uit het buitenland. Kijk maar eens in de zogeheten ‘wijn-woordenboeken’. Meer dan de helft is importspeak. Laatst keek ik nog eens in ‘Prisma van de wijn’, waarin liefst 2400 begrippen worden ‘verklaard’. Het enige Nederlands dat daarin stond, was in de vertaling van al die termen te vinden. Al die online-dictionaires kunnen me trouwens gestolen worden. Ze staan vol betwistbare uitleg, vertonen vaak beschamende hiaten, of vergeten gemakshalve wijdverbreide begrippen op te nemen. Het ‘gewone’ papieren woordenboek is meestal vollediger. Maar ook daarin ontbreken zaken waarover de samenstellers zich liever niet het hoofd breken. Vraag je waarom niet, dan komt de redactie vaak met een vage smoes die iedere verdere discussie nutteloos maakt. Toch heeft mij er dat niet van weerhouden om in het Gezaghebbend Rebels Woordenboek Van Dale op te zoeken of je het bereiden van wijn nou ‘vinificeren’ moet noemen of ‘vinifiëren’. Nou, probeer het ook daar maar niet. “Vinificatie”, dat hebben ze nog net opgenomen. Maar van het bijbehorende, correcte te achten werkwoord geen spoor. Zelfs de Franse Micro Robert de Poche laat het erbij zitten. Vinifier? Nooit van gehoord.

Vluchten

Veel wijnspecialisten, buiten het geëigende schrijverscircuit, vermijden zorgvuldig te kiezen. Ze vluchten massaal in het woord ‘vinificatie’, want dat wordt niet alarmerend onderlijnd als het uit je toetsenbord springt. Ook in de genoemde prisma houdt de auteur zich daaraan. ‘Vinifiëren’ slaat hij bijna zorgvuldig over. En ook ‘vinificeren’ mag daar niet meedoen. Tik ik die woorden met het nieuwste programma in, dan worden ze rood onderlijnd. Want ze worden daar niet als gangbaar Nederlands (h)erkend. Dus vertrouwen we maar op ons gevoel. Of we zoeken, als we niet door de mand willen vallen, ons heil in imitatie. Want niemand heeft eigenlijk zin om zich bij dat Alwetend Genootschap Onze Taal te laten afschepen met mitsen, maren en hoewels.

Dan toch maar eens m’n licht opsteken bij ‘hèt kenniscentrum voor wijnbouw en vinificatie in Nederland’, Viticonsult in Maastricht. En daar trakteren ze me op scheef Nederlands in de volgende volzin:

“De juiste keuze van de grond hangt heel nauw samen met de wijn(en) die u later wilt gaan VINIFICEREN”. Maar de keuze voor dàt werkwoord is nog geen wetenschappelijk bewijs voor een correcte aanduiding van het ‘wijnbereidingsproces’. Voor wijnjournalisten en verwant schrijversvolk is ‘vinifiëren’ de meest gangbare uitdrukking. Wie ‘vinficeren’ gebruikt, of dat nou een Hoogmogende is of een adviseur die zichzelf in dat mistige beroep heeft getild, wordt in hun ogen niet voor vol aangezien. Steek dus maar in je zak Viticonsult, Wijnadviesbureau Beurskens en De Weinschenker.

Tegemoet

Ik ben ook nog even bij Wielhouwer Wijnadvies langs geweest. Daar laten ze zich niet over deze kwestie uit. Maar we stuitten er wel op een zin die treffend weergeeft waarom menige taalbarbaar niet eens meer in de gaten heeft waar het fout gaat en het zelf maar bij sms-geloei houdt:

“Na het bezoek aan ONZE website hoop IK u TEGEMOET te zien BIJ EEN VAN DE DIENSTEN die Wielhouwer Wijnadvies aanbiedt”.

Nou nee, laat deze keer maar zitten

Fransen willen volgend jaar bijna 11.000 ha wijngaarden met subsidie rooien

FranceAgriMer heeft 2.688 dossiers ontvangen waarin een verzoek tot rooien wordt ingediend. Samen zijn ze goed voor 10.810 hectare Franse wijngaarden. 71 % daarvan (7626 ha) ligt binnen de regio Languedoc-Roussillon. Vergeleken met de vorige rooicampagne is er sprake van een daling van de aanvragen (n oppervlakte) met 27 procent.

Van de huidige aanvragen heeft 74% betrekking op een totaal rooien van bedrijven. Half november wordt beslist welke verzoeken ingewilligd worden en welke niet. Voor subsidiëring ervan in het campagnejaar 2010-2011 is een bedrag van 2€ 76 miljoen beschikbaar voor de hele EU. Bij overschrijding daarvan worden de tekorten uniform verdeeld over de betrokken lidstaten. In dat geval wordt niet de subsidie per hectare verlaagd, maar wordt er gewerkt volgens prioriteiten. Voorrang krijgen bedrijven die er helemaal mee stoppen, boeren van ouder dan 55 jaar en bedrijven waarvan een rooiverzoek tijdens de campagne 2009-2010 om budgettaire redenen werd geweigerd. Verder geldt dat wie het eerst kwam het eerst maalt.

bron: slijtersvakblad